AdaMerOs Herptil Türkiye
Türkiye Kurbağa ve Sürüngenleri Gözlemciliği ve Fotoğrafçılığı Topluluğu
The Amphibians and Reptiles Monitoring & Photography Society in Turkey
YazıYorum
GözlüYorum
TanıYorum
Tartışıyorum
"EN" türler   
"EN" üyeler   
"EN" fotoğraflar   
"EN" iller   
Ana Sayfam Yap Sık Kullanılanlara Ekle Mail Gönder
Ara
Email
Şifre
Şifremi Unuttum | Beni Hatırla
  
 Ana Sayfa
 Fotoğraf Galerisi
 Herptil Forum
 TanıYorum Galerisi
 GözlüYorum Galerisi
 YazıYorum-ÖğreniYorum
 Fotoğraf Arama
 Herptil Türleri
 Türkiye'nin Herptilleri
 İl Portfolyoları
 Etkinlikler ve Duyurular
 Herptil Ansiklopedisi
 Herptil Biyolojisi
 Gözlem ve Fotoğrafçılık
 Kültür ve Sanat
 Hakkımızda
 Topluluk Üyeleri
 Üyelik Başvurusu
 Türk Herpetologlar
 E-Afişlerimiz
 ENGLISH Pages
 ENGLISH e-Posters
 Videolar/Movies
 E-Bülten (THB)
 Bağlantılar
 İletişim
 
  AdaMerOs Kelebek

Türkherptil DKMPGM ile işbirliği yapmaktadır


 

Turkherptil is an affiliated member of Natural Europe Project

Kör Kertenkeleler (Halkalı Kertenkeleler) (AMPHISBAENIA) AMPHISBAENIA Kuyruksuz Kurbağalar (ANURA) ANURA Kertenkeleler (SAURIA) SAURIA Yılanlar (SERPENTES ) SERPENTES Kaplumbağalar (TESTUDINATA) TESTUDINATA Kuyruklu Kurbağalar (Semenderler) (URODELA) URODELA
         Montivipera xanthina / Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği / Ottoman Viper, Turkish Viper
Üst FamilyaSERPENTES
FamilyaViperidae
Alt Familya
Kabile
Alt Kabile
CinsMontivipera
Alt Cins
Tür (Bilimsel Adı)xanthina
Sistematikçi/Taksonomist (Gray, 1849)
Türkçe AdıŞeritli Engerek, Osmanlı Engereği
İngilizce AdıOttoman Viper, Turkish Viper
Alt Türleri: -
Sinonimleri : Daboia xanthina, Vipera xanthina
Yayılma Alanı (Küresel)Güney Avrupa, Ortadoğu,
Yayılma Alanı (Türkiye)Trakya, Marmara, Ege, Batı Akdeniz, İç Anadolu,
BesinleriKüçük memeli türleri, kemiriciler, kuş ve kertenkele türleri. Genç (juvenil) bireyler böcek ve myriapod (çıyan, kırkayak) türleriyle de beslenebilir.
HabitatAçık yamaçlar, Vadi yamaçları, Taşlık, kayalık alanlar,
Yükselti 0-2000 m
Toplam vücut uzunluğu70-130 cm
Aktivasyon ZamanıNisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül,
Açıklama: Dağ engerekleri olarak Montivipera cinsi altında toplanan ve yüksek dağ ekosistemine adapte olmalarıyla bilinen gruba dahil türlerimizden biridir. Vipera xanthina kompleksi (Yakın ve Orta Doğu’nun dağ engerekleri) olarak bilinen bu kompleks xanthina ve raddei tür-grubu olmak üzere iki gruba ayrılır. Montivipera xanthina’nın da dahil olduğu xanthina tür grubu, raddei grubundan supraocular plakla göz arasında pul bulunmamasıyla ayrılır, yani göz etrafındaki pul halkası tam değildir (başka farklılıklar da vardır ancak en belirgin ve önemli farkı budur).

Montivipera xanthina ilk olarak Gray (1849) tarafından bir ergin ve bir juvenil dişi örneğe dayandırılarak tanımlanmış ve Daboia xanthina olarak isimlendirilmiştir. Tür ismini, terra typica(tip mahali)’sı olan Fethiye (Muğla)’deki Kınık (Xanthos) Harabeleri’nden almıştır. Daha sonraları yapılan sistematik çalışmalarda Vipera xanthina olarak belirlenen bu takson, Vipera cinsinin bölünmesi ile, günümüzde Montivipera cinsi altında ele alınmaktadır.

Boyları genellikle 70-80 cm olan bu engerek türünün başı, üçgen şekli oluşturacak biçimde, uç kısımda ince ve arka kısmında geniştir. Başın üst tarafı, gözlerin üzerindeki ince uzun supraocular plaklar haricinde küçük ve karinalı pullar ile örtülüdür. Nadiren boyu 1 m’ye yaklaşanlar veya geçenler olabilir. Boyun kısmı bariz şekilde ince ve vücudu kalın yapılıdır. Kuyruğu birden incelmektedir.

Xanthina tür grubunda yer alan türlerde, zemin rengiyle az ya da çok karşıtlık gösterecek şekilde bir sırt şerit deseni karakteristiktir. M. xanthina’da sırt tarafın zemin rengi gri–kahverengidir ve üzerinde kompleksin karakteristiği olan şerit, art arda koyu lekeler şeklinde bariz olarak mevcuttur ve bu koyu lekeler baklava dilimi veya yuvarlağımsı, bazen de zikzak bant şeklindedir. Ayrıca vücudun yanlarında birbirini izleyen küçük koyu noktalar ya da uzunlamasına lekeler bulunur. Başın arkasında, boyun kısmında yanlara doğru uzanan iki iri siyah leke çapraz bir şekilde mevcuttur ve başın üst tarafında, orta kısımda ve çapraz bantların önünde daima bir çift küçük leke bulunur. Başın üstündeki bu oblik lekeler bazen sırt şeridiyle birleşebilir. Ventrali (karın kısmı) sarımsı beyaz/pembemsi ve üzerinde koyu nokta ve küçük lekeler bulunur.

Uzamış supraocular plaklar geniş bir şekilde gözle temastadır. Supraocular plağı supranasal’den ayıran 1 canthal vardır. Supralabial 10 (bazen 9, 11), sublabial’ler ise 11–14 arasında değişir ancak bazı örneklerde 8’e kadar inebilir. Gözle supralabial arasında 2 pul sırası mevcuttur. Rostral ile temasta 2 (nadir olarak 3) apikal vardır. Ventral plakların sayısı 147–169 arasındadır. 27-38 subcaudal olup anal plak tektir. Karinalı olan sırt pulları vücut ortasında 23 sıra oluşturur (nadir olarak 21, 25).

M. xanthina, nispeten (çok lokal olan diğer dağ engereklerine göre) geniş bir coğrafik alanda küçük izole populasyonlar şeklinde bulunur. Türün yayıldığı coğrafik alan yaklaşık olarak 231,038 km2’dir. Genel olarak Türkiye, Kuzeydoğu Yunanistan ve bazı Yunan adalarında yayılışı vardır. M. xanthina, Türkiye’de, Doğuda Kayseri’ye, Anadolu “diyagonali”ne kadar girmektedir ve en batıda ise İstanbul’dan kaydedilmiştir. Ülkemizde nominat alt tür olan M. x. xanthina ile temsil edilir.

Populasyonları, morfolojik karakterler ışığında, kuzey ve güney grupları olarak hipotetik bir şekilde ayrılmıştır (veriler alt tür olarak ayrılması için yeterli değildir) ancak bu konu netlik kazanmamıştır.

Cinsin diğer türleri gibi M. xanthina da ovovivipardır, yani yumurta gelişimi uterusta gerçekleşir ve canlı doğum yapılır. Bir dişi 2–15 kadar yavru doğurur. Gece aktiftirler ve hareketleri oldukça yavaştır. Avlarını zehirleyerek öldürürler ve sonra yutarlar. Genellikle uygun bir yerde avlarının yaklaşmasını beklerler. Zehri insan için tehlikeli olabilir, rahatsız edilmedikçe veya kendini tehlike altında hissetmedikçe insana saldırmaz.

Koruma statüsü: En az endişe verici (Least Concern)
Popülasyon eğilimi: Durağan

KAYNAKLAR:

1. Göçmen, B. (Unpubl. results; yayınlanmamış sonuçlar). Results of herpetologial trips and (Herpetolojik seyahatlerin sonuçları).
2. Budak, A., Göçmen, B. (2008). Herpetoloji (Ders Kitabı). İkinci baskı. Ege Üniversitesi Yayınları. Fen Fakültesi Yayın No. 194.
3. Mallow, D., Ludwig, D., Nilson, G. (2003). True Vipers: Natural History and Toxinology of Old World Vipers. Krieger Publishing Company. Florida.
4. Nilson, G., Andren, C. (1986). The Mountain Vipers of the Middle East–The Vipera xanthina complex (Reptilia, Viperidae). Bonner Zoologische Monographien. 20: 90 p. Bonn.
5. Nilson, G., Tuniyev, B., Andren, C., Orlov, N. (1999). Taxonomic Position of the Vipera xanthina Complex. Kaupia. 8: 99–102. Darmstadt.
6. Van Wingerde, J. (1986). The distribution of Vipera xanthina (Gray, 1849) on the east Aegean Islands and in Thrace. Litteratura Serpentium (English Edition). 6 (4): 131–139.
Tür Tanıtım Görselleri :
Adameros Türkiye Dağılışı
Türkiye Dağılışı görseli
Çıkş Zamanları ve Dikey Dağılışları
Yumurta
Larva
Jüvenil fotoğrafı
Yarı erişkin erkek fotoğrafı
Yarı erişkin dişi fotoğrafı
Ergin Erkek
Ergin Dişi
Tanı kartı
İlgili Kaynaklar:
IUCN. Montivipera xanthina.
Tür Sorumlusu:
Naşit İĞCİ
Mesaj Gönder
Portfolyosunu Gör
        Gözlem Fotoğrafları
Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği
( Montivipera xanthina )
Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği (Montivipera xanthina )
Mehmet KARADAYI
4.7.2011
BALIKESİR
Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği
( Montivipera xanthina )
Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği (Montivipera xanthina )
Bayram GÖÇMEN
1.3.2012
ANTALYA
Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği
( Montivipera xanthina )
Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği (Montivipera xanthina )
Mehmet KARABABA
22.10.2011
DENİZLİ
Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği
( Montivipera xanthina )
Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği (Montivipera xanthina )
Bayram GÖÇMEN
1.3.2012
ANTALYA
Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği
( Montivipera xanthina )
Şeritli Engerek, Osmanlı Engereği (Montivipera xanthina )
Bayram GÖÇMEN
10.6.2014
ANTALYA

Devamı

Copyright © 2011 - 2018 AdaMerOs Herptil Türkiye, her hakkı saklıdır.
Bu sitede yayınlanan fotoğrafların ve yazıların hakları ve sorumluluğu sahiplerine aittir.
Fotoğraflar, yazılar ve diğer içeriğin izin alınmadan herhangi bir ortam ve biçimde kullanılması T.C. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası'na göre suçtur.